Mierenblauwtjes

Mierenblauwtjes zijn vlinders die voor hun ontwikkeling afhankelijk zijn van een bepaald soort mieren. In Nederland kennen we drie soorten mierenblauwtjes, namelijk het pimpernelblauwtje, het gentiaanblauwtje en het donker pimpernelblauwtje. Afgelopen zomer heb ik het gentiaanblauwtje en het pimpernelblauwtje op de foto gezet.

2014-07-06 Gentiaanblauwtje 01

Hier het gentiaanblauwtje. Als je goed kijkt zie je een klein eitje onder het blad waar de vlinder op steunt, bij de bladaanhechting. Het gentiaanblauwtje heeft enkele populaties verspreid over de zandgronden in Zuid-, Midden- en Noordoost-Nederland. Natte heide, vochtige heischrale graslanden en blauwgraslanden zijn de habitats van het gentiaanblauwtje. Het gentiaanblauwtje is afhankelijk van de bossteekmier (Myrmica ruginodis) of de moerassteekmier (M. scabrinodis). En de waardplant van het gentiaanblauwtje is klokjesgentiaan. Op de foto hieronder zie je de eiafzet van het gentiaanblauwtje.

2014-07-06 Gentiaanblauwtje 02

En hier een foto van verschillende eitjes op de klokjesgentiaan. Deze foto heb ik in 2012 gemaakt.

2012-07-18 Eitjes Gentiaanblauwtje

De foto van deze donker pimpernelblauwtjes heb ik vorig jaar gemaakt. De waardmier van het donker pimpernelblauwtje is de gewone steekmier (Myrmica rubra) en soms de moerassteekmier (M. scabrinodis). De eitjes worden afgezet op grote pimpernel. Het donker pimpernelblauwtje komt alleen voor in het Roerdal. Het is een vlinder die vooral langs wegbermen wordt gezien.

2013-07-25 Donker pimpernelblauwtje 01

Het pimpernelblauwtje komt voor op de blauwgraslanden in de Moerputten bij Den Bosch. Dit is de enige plek in Nederland waar hij voorkomt. In 1990 werd hij hier geherintroduceerd, nadat hij in 1970 was verdwenen uit Nederland. Hij is afhankelijk van de moerassteekmier en de grote pimpernel.

2014-06-25 Pimpernelblauwtje 01

Hier zie je het pimpernelblauwtje op de grote pimpernel.

2014-07-07 Pimpernelblauwtje 03

Zoals je begrijpt, is de levenscyclus van de mierenblauwtjes nogal bijzonder. Na de paring (op de foto zie je pimpernelblauwtjes, de foto is van vorig jaar) zet het blauwtje eitjes af op de waardplant. Mierenblauwtjes worden meestal zo’n 2 tot 3 dagen oud, dus hier is best wel wat haast bij.

2013-07-25 Pimpernelblauwtje 01

Nadat de rups uit het eitje is gekomen, eet hij een korte periode van zijn waardplant. Het gentiaanblauwtje laat zich na ongeveer 10 dagen op de grond vallen, bij het pimpernelblauwtje is dit na 3 of 4 weken. Op de grond wachten de rupsen tot ze worden gevonden door de waardmieren, die ze meenemen naar het mierennest. In ruil scheiden de rupsen een zoete stof af die de mier oplikt. Doordat de rupsen dezelfde geur dragen als de mieren, hebben de mieren niet door dat ze de rupsen meenemen. Ze denken dat het een verdwaalde mierenlarve is. Op deze foto zie je een mierennest, deze foto heb ik in 2012 gemaakt.

2012-07-25 Mierennest

In zo’n mierennest verblijven de rupsen ongeveer elf maanden, soms zelfs 23 maanden. Het gedrag van de verschillende soorten mierenblauwtjes is wel verschillend. Het gentiaanblauwtje gedraagt zich als een mierenlarve en laat zich voeden door de werksters. Het pimpernelblauwtje is daarentegen een echte parasiet en daar voedt hij zich met de mierenlarven en poppen. In de zomer verpoppen de vlinders zich bij de uitgang van het mierennest. Als de mieren actief zijn, kunnen ze zich agressief gedragen tegenover de vlinder. De vlinder heeft dan geen bescherming meer.

2014-06-26 Pimpernelblauwtje 03

Ten slotte nog een foto van het pimpernelblauwtje. Afgelopen zomer heb ik een interessant artikel gelezen over de rupsen van pimpernelblauwtje en het gentiaanblauwtje. Dit artikel is hier te lezen.

This entry was posted in Vlinderfotografie. Bookmark the permalink.

One Response to Mierenblauwtjes

  1. Louis says:

    Hoi Annika, prachtige opnames, met een goed verhaal!

    gr Louis