Bleek blauwtjes in de Eifel

Het bleek blauwtje begon actief te vliegen in de laatste twee weken van de veldwerkperiode. Het is een prachtig, klein, fotogeniek vlindertje.

En met de vleugels open zie je meteen waarom hij zo heet. De vleugels zijn prachtig bleek blauw!

Maar dat geldt alleen voor de mannetjes, de vrouwtjes zijn bruin.

Ook aan de onderzijde zijn de vrouwtjes bruin, maar met dit vlindertje is wat geks aan de hand, ze mist bijna alle stippen!

Hieronder zie je hoe de vrouwtjes er normaal gesproken uitzien.

In Nederland komen bleek blauwtjes helaas niet voor, omdat de waardplant, paardenhoefklaver, vrijwel niet voorkomt in Nederland. Soms worden wel zwervende bleek blauwtjes waargenomen in Zuid-Limburg.

Paardenhoefklaver is sterk gebonden aan kalkgraslanden en dat maakt het bleek blauwtje een echte kalkgraslandsoort.

In Noordwest Europa vliegt het bleek blauwtje in juli en augustus, het is een echte zomersoort.

Hij komt ook voor in een groot deel van midden en zuid Europa, dus het is zomaar mogelijk dat je hem tegenkomt op je vakantie!

Posted in Vlinderfotografie | Reacties uitgeschakeld voor Bleek blauwtjes in de Eifel

Weer terug in Nederland

Sinds gisteren ben ik weer terug in Nederland, na tweeënhalve maand veldwerk in de Duitse Eifel. Ik heb in Duitsland echt een geweldige tijd gehad en ontzettend veel vlinders gezien. En nu ligt hier de volgende taak op mij te wachten: alle resultaten verwerken in een onderzoeksrapport. Uit de Duitse Eifel heb ik nog veel vlinderfoto’s die ik nog moet uitzoeken. De komende weken zullen er nog regelmatig blogjes verschijnen op deze website. Vandaag wilde ik wat bijzondere ervaringen delen vanuit Duitsland.

Zoals deze kleine vos, net uit de pop. Hij hangt nog op zijn kop, zijn vleugels te drogen.

Of volledig verrast worden door een staartblauwtje, totaal onverwacht deze vlinder tegengekomen in de Eifel. De kleine staartjes vallen amper nog op.

In de afgelopen drie weken heb ik ontzettend veel bleek blauwtjes gezien, ook hier volgt nog een blogje over.

Dus ook al ben ik terug in Nederland, toch zal ik nog foto’s en verhalen plaatsen uit Duitsland! Wordt vervolgd 😉

Posted in Vlinderfotografie | Reacties uitgeschakeld voor Weer terug in Nederland

Het dambordje: Winnaar op de kalkgraslanden

Gisteren was de laatste veldwerkdag in de Eifel, dit weekend ga ik weer terug naar Nederland. Met een vlugge blik op de resultaten valt op dat het dambordje de absolute winnaar is op de kalkgraslanden, met 2.019 getelde individuen (verdeeld over twee kalkgraslanden). Vanaf half juni vliegt deze prachtige vlinder over de kalkgraslanden, en hij is dan ook in grote aantallen te vinden.

Als je hem zo ziet zou je misschien verwachten dat hij behoort tot de familie van de witjes, niets is minder waar, het is een zandoogje! Dit is onder andere te zien aan de typische vlucht, die alle zandoogjes hebben.

In Nederland komen geen populaties voor van het dambordje, al worden wel bijna elk jaar zwervers waargenomen in Zuid-Limburg. Een klein stukje verder, in de Eifel, vliegen honderden dambordjes, dit is echt geweldig om te zien.

          

Het dambordje heeft een voorkeur voor warme, schrale, droge graslanden en ruigten, een kalkgrasland is een voorbeeld van zo’n soort grasland. De eitjes worden afgezet op verschillende grassoorten.

Overdag zijn de dambordjes lastig te fotograferen, ze zijn erg actief. ’s Avonds en ’s ochtends vroeg zijn meerdere vlinders te vinden bovenop bloemen, zoals dit dambordje met dauwdruppels.

Posted in Vlinderfotografie | Reacties uitgeschakeld voor Het dambordje: Winnaar op de kalkgraslanden

Parelmoervlinders in de Eifel

In de Duitse Eifel komen veel verschillende parelmoervlindersoorten voor. Eerder plaatste ik al foto’s van de grote parelmoervlinder. Een vlinder die nauw verwant is aan deze soort is de keizersmantel, die momenteel volop in de Eifel te vinden is. Beide soorten behoren tot het genus “Aglaja”, dit wil zeggen dat ze nauw verwant zijn. In deze blog laat ik een aantal andere parelmoervlinders zien die ik recent tegen ben gekomen in de Eifel, beginnend met de steppeparelmoervlinder.

De steppeparelmoervlinder behoort tot het genus “Melitaea”. Dit genus kent vele soorten, in Nederland komen de veldparelmoervlinder en de bosparelmoervlinder voor. Die laatste is lastig te onderscheiden van de steppeparelmoervlinder. Het verschil zit hem voornamelijk in de beharing van de palpen (de snuit van de vlinder). De bosparelmoervlinder heeft enkel zwarte haren, het mannetje van de steppeparelmoervlinder heeft zwarte en rode haren en het vrouwtje heeft enkel rode haren, zoals te zien is op de foto hieronder.

De steppeparelmoervlinder komt voornamelijk voor op open droge, vaak stenige graslanden, dit zijn vooral kalkgraslanden. Het vrouwtje zet de eitjes af op verschillende weegbreesoorten, zoals smalle weegbree en ruige weegbree.

Dit afgevlogen exemplaar van de moerasparelmoervlinder kwam ik ook tegen in de Eifel. Deze soort is vooral te vinden in vochtige graslanden. De eitjes worden afgezet op blauwe knoop en duifkruid. De moerasparelmoervlinder behoort tot het genus “Euphydryas”, in de Eifel (en de Benelux) zijn geen andere vertegenwoordigers te vinden van dit genus.

De purperstreepparelmoervlinder behoort tot het genus “Brenthis”, net zoals de braamparelmoervlinder, die ik eerder tegenkwam in het Moezeldal.

De purperstreepparelmoervlinder is ook vooral te vinden in vochtige graslanden, bijvoorbeeld in beekdalen, vaak wel langs bosranden of struweel. De eitjes worden afgezet op moerasspirea.

Op plekken waar de purperstreepparelmoervlinder vliegt, is de zilveren maan vaak ook te vinden. Al zet deze vlinder de eitjes af op verschillende soorten viooltjes, voornamelijk moerasviooltje, maar ook hondsviooltje en zinkviooltje.

De zilveren maan behoort tot genus “Boloria”, evenals de veenbesparelmoervlinder, ringoogparelmoervlinder, paarse parelmoervlinder en de zilvervlek. Al deze vlinders zijn aan de bovenzijde lastig van elkaar te onderscheiden. Mocht je een parelmoervlinder tegenkomen en je weet niet zeker wat het is, dan is het altijd handig om een foto te maken van de onderzijde.

De zilveren maan en de zilvervlek zijn wat lastiger om van elkaar te onderscheiden. Wat deze twee soorten gemeen hebben is de grote zwarte stip op de ondervleugel. Echter is de grondkleur bij de zilvervlek wat roder als bij de zilveren maan. Tevens zijn bij zilveren maan de omgekeerde V-tjes langs de achterrand zwart, bij de zilvervlek zijn ze rood.

De laatste parelmoervlinder uit dit blogje is de kleine parelmoervlinder. Dit is een goed te herkennen parelmoervlinder die behoort tot het genus “Issoria”, tevens ook de enige vertegenwoordiger van dit genus in heel Europa. De kleine parelmoervlinder is te vinden op warme graslanden met kale grond, waarbij de eitjes worden afgezet op verschillende soorten viooltjes.

Meer foto’s gemaakt tijdens mijn stage in de Duitse Eifel volgen snel!

Posted in Vlinderfotografie | Reacties uitgeschakeld voor Parelmoervlinders in de Eifel

Kleine pages in het Moezeldal

In mijn vorige blog schreef ik al over mijn bezoek aan het Moezeldal. Een aantal soorten had ik nog niet laten zien, dit zijn de kleine pages. Kleine pages zijn soorten die vaak een verborgen leefwijze hebben, en daardoor wat moeilijker te vinden zijn. Een voorbeeld hiervan is de iepenpage, waarvan nu allemaal nieuwe populaties worden ontdekt in Nederland. Deze vlinder leeft hoog in de iep en komt zelden naar beneden. Ikzelf vind kleine pages echt geweldig, voornamelijk vanwege de kleine staartjes.

In mijn blog over het Seidenbachtal schreef ik al over de pruimenpage. Deze laat zich ook niet al te veel zien, maar ook in het Moezeldal heb ik deze vlinder gezien. De pruimenpage is van de andere kleine pages te onderscheiden vanwege de oranje band op de ondervleugel die steeds breder wordt.

In tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden zetten vrouwtjes van de pruimenpage de eitjes vooral af op sleedoorn. Dit geldt ook voor de kleine sleedoornpage.

De kleine sleedoornpage was dit jaar volop te vinden in het Moezeldal. In tegenstelling tot de andere kleine pages, zag ik deze soort op verschillende bloemen nectar drinken.

Zoals je kan zien bij de kleine sleedoornpage heeft deze soort een veel smallere oranje band op de ondervleugel en in deze oranje band zit een klein blauw vlekje dat niet bij elke vlinder even zichtbaar is.

Een derde kleine page die ik tegenkwam in het Moezeldal was de wegedoornpage. Deze vlinder is wat donkerder van kleur, ook wat groter, en ook heeft hij wat minder oranje. Helemaal opvallend is de grote blauwe vlek op de ondervleugel.

Dit prachtig verse exemplaar was zijn territorium constant aan het verdedigen vanaf dezelfde plant. Verder waren er weinig wegedoornpages. Ik weet niet of ze hoog in de bomen zaten, of dat dit exemplaar één van de eerste was. Het was immers ook aan het begin van de vliegperiode van deze soort.

Binnenkort meer vlinderfoto’s gemaakt in Duitsland!

Posted in Vlinderfotografie | Reacties uitgeschakeld voor Kleine pages in het Moezeldal

Het Moezeldal

Een aantal weken geleden ben ik naar het Moezeldal geweest. Dit is een prachtig gebied waar zich de dichtstbijzijnde populatie apollovlinder bevindt (vanuit Nederland gezien).

De apollovlinder is een prachtige grote page met een spanwijdte van zo’n 7 cm, een behoorlijk grote vlinder dus.

Ook van de onderzijde is hij prachtig, met zijn rode stippen.

Maar in het Moezeldal zitten nog veel meer vlindersoorten. Al bij aankomst zaten deze kleine vos (links) en gehakkelde aurelia (rechts) te drinken van een metalen hek. Ik vond het heel mooi om te zien dat ze zo dicht bij elkaar bleven zitten zonder last te hebben van elkaar.

Een andere soort die volop voorkomt in het Moezeldal, maar (nog) niet in Nederland, is de braamparelmoervlinder.

Aan de onderzijde van de braamparelmoervlinder is te zien dat deze vlinder verwant is aan de purperstreepparelmoervlinder, echter is hij een stukje groter.

Zoals de naam al doet vermoeden vond ik deze parelmoervlinders vooral bij bramenstruiken.

Een andere vlinder die ik tegenkwam was het scheefbloemwitje. Deze vlinder lijkt sprekend op het klein koolwitje, maar er zijn toch wat verschillen, die voornamelijk op de bovenzijde zichtbaar zijn. Deze bovenzijde heb ik wel gezien, maar helaas heb ik hier geen foto’s van kunnen maken. Het bijzondere aan deze vlinder is dat hij oorspronkelijk voorkomt in berggebieden in Midden- en Zuid-Europa, maar sinds enkele jaren een ontzettende opmars maakt richting het noorden. In 2015 is hij voor het eerst in Nederland gevonden.

Nog een vlinder waarvoor het de moeite waard is om naar het Moezeldal te gaan, is de tweekleurige parelmoervlinder. Ik vond meerdere exemplaren die aan het zonnen waren op het pad. Opvallend vond ik de verschillende kleuring tussen het vrouwtje (bovenste foto) en het mannetje (foto daaronder).

Ten slotte sloten we de dag af met een grote vos, die zat te zonnen op een muurtje. Een prachtig vers exemplaar.

Soorten die ik nog niet voorbij heb laten komen behoren tot de kleine pages. Deze volgen in mijn volgende blog!

Posted in Vlinderfotografie | 2 Comments

Perlenbachtal en Seidenbachtal

Een tijdje geleden ben ik naar het prachtige Perlenbachtal gegaan voor de blauwe vuurvlinder en ringoogparelmoervlinder. Beide vlinders zetten hun eitjes af op adderwortel. Deze plant is vooral te vinden in natte gebieden, zoals beekdalen. In het Perlenbachtal is de adderwortel volop te vinden, en op deze plekken vind je ook de vlinders.

De ringoogparelmoervlinder is vaak slapend te vinden op adderwortel, maar ook zonnen of het drinken van nectar gebeurt hier.

Blauwe vuurvlinders zijn wat moeilijker om slapend te vinden, maar ook deze vlinders drinken van en zonnen op adderwortel, zeker de vrouwtjes.

De mannetjes zijn ook wel te vinden op moerasspirea. Met het juiste licht is de blauwe weerschijn op de vleugels goed te zien, echter heel lastig te fotograferen!

Na het bezoek aan het Perlenbachtal zijn we doorgereden naar Seidenbachtal bij Blankenheim. In tegenstelling tot wat de naam impliceert, bestaat dit natuurgebied voornamelijk uit kalkgraslanden, de Froschberg is een bekende kalkgraslandhelling die hier te vinden is. In dit natuurgebied komen verscheidende vlinders voor, die op de middag dat ik hier was, druk aan het fladderen waren. Het is geweldig om zoveel vlinders te zien vliegen, maar lastiger te fotograferen. Dit koppeltje groot geaderde witjes wilde net lang genoeg stilzitten voor een foto.

En vervolgens werd ik nog getrakteerd op een nieuwe soort, de pruimenpage! Deze soort is absoluut niet zeldzaam in de Eifel, maar doordat deze vooral te vinden is in struiken en bomen, is de pruimenpage lastiger te vinden. Dit exemplaar besloot voor een kort moment naar beneden te komen, waardoor ik hem gauw op de foto kon zetten, voordat hij weer naar boven vloog.

Posted in Vlinderfotografie | 2 Comments

Na regen komt…

Met het mooie weer van de afgelopen tijd ben ik erg druk geweest met veldwerk voor het onderzoek naar dagvlinders op kalkgraslanden. Ook ben ik op verschillende plekken in de Eifel vlinders gaan kijken. Daardoor loop ik wat achter met het uitzoeken van mijn foto’s, maar dat komt allemaal nog wel. Het is lastig voor te stellen, maar nog geen twee weken geleden vielen er wat zware regenbuien, maar zodra het wat opklaarde besloot ik om naar Breinigerberg te gaan.

Een paar jaar geleden heb ik het dwergblauwtje mooi kunnen fotograferen met vleugels dicht. Echter over de foto’s met vleugels open was ik nog niet zo tevreden.

Zodra ik aankwam bij Breinigerberg en uit mijn auto stapte, zat er al een dwergblauwtje met zijn vleugels open. Ik kon meteen weer naar huis.

Maar toch besloot ik te blijven, en maar goed ook, er vlogen immers tientallen rode vuurvlinders. Stilzitten deden ze niet echt. Behalve dit koppeltje.

Even later, tijdens een bewolkt moment, zag ik deze prachtige rode vuurvlinder zitten op Engels gras, ook nog eens een mooi bloemetje.

En zodra het zonnetje doorbrak, gingen de vleugels meteen weer open. Het is duidelijk waarom deze vlinder de rode vuurvlinder wordt genoemd. In het Engels heet deze vlinder trouwens de purple edged copper (paarsrandige vuurvlinder). Ook dat is te zien op deze foto.

Het zonnetje bleef niet lang en tijdens een bewolkt moment vond ik nog een dwergblauwtje.

Meer foto’s uit Duitsland volgen snel!

Posted in Vlinderfotografie | 2 Comments

Sleutelbloemvlinder

Inmiddels ben ik alweer anderhalve maand in de Eifel, nog een maand te gaan. Een vlinder die ik in de eerste helft van de stageperiode geregeld tegenkwam is de sleutelbloemvlinder. Deze vlinder is de enige Europese vertegenwoordiger van de familie van de prachtvlinders. Hij lijkt veel op een parelmoervlinder, maar is nauwer verwant aan de blauwtjes. Dit is bijvoorbeeld te zien aan de ogen, net zoals de blauwtjes hebben sleutelbloemvlinders grote zwarte ogen.

In Nederland komt deze vlinder niet voor, maar in de Eifel en de Viroin is deze vlinder volop te vinden. Sleutelbloemvlinders zijn vooral te vinden langs bosranden, maar dan wel voornamelijk op kalkrijke bodems, want dit is een vereiste van de waardplant, sleutelbloem.

Zoals te zien is op de foto’s hierboven zitten de mannetjes graag op de uitkijk, maar ook vrouwtjes (foto hieronder) heb ik op een mooie uitkijkplaats zien zitten.

Binnenkort meer foto’s, onder andere van mijn uitstapjes naar Breinigerberg, Perlenbachtal en het Moezeldal!

Posted in Vlinderfotografie | Reacties uitgeschakeld voor Sleutelbloemvlinder

Slapende vlinders

Eerder plaatste ik al wat foto’s van slapende kalkgraslanddikkopjes en bruin blauwtjes. Maar tijdens mijn stage in de Eifel heb ik ook nog andere vlinders slapend gefotografeerd, zoals dit hooibeestje.

En dit aardbeivlindertje op kleine pimpernel.

Bij de eerste zonnestralen werden meteen de vleugels opengegooid om op te warmen.

Een vlindertje dat op een aparte wijze slaapt is het bruin dikkopje. Dit vlindertje houdt de vleugels meer als een nachtvlinder en slaapt dus met de vleugels open.

Ook bij dit bruin dikkopje is dat goed te zien.

Maar bont dikkopjes slapen weer met de vleugels dicht. In Nederland zie je dit vlindertje vooral in natte gebieden, maar in de Duitse Eifel zit hij ook wel op kalkgraslanden.

Meer van mijn avonturen tijdens mijn stage in de Eifel volgen snel 🙂

Posted in Vlinderfotografie | Reacties uitgeschakeld voor Slapende vlinders